Theo KQSC - Hiệp định Giơ-ne-vơ 20/7/1954 mang
tầm vóc quốc gia và quốc tế, đánh dấu sự kiện quan trọng chấm dứt cuộc chiến
tranh xâm lược của thực dân Pháp ở Việt Nam, đồng thời mở ra một kỷ nguyên mới
đi đến sự sụp đổ hoàn toàn của hệ thống thực dân trên quy mô toàn cầu.
Hội nghị Giơ-ne-vơ được khai mạc vào
ngày 26/4/1954, trong đó nội dung bàn về chiến tranh Triều Tiên kết thúc vào
ngày 16/5 mà không đạt kết quả. Hội nghị bàn về chiến tranh ở Đông Dương bắt
đầu từ ngày 8/5/1954, đúng lúc chiến thắng của chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy
năm châu, trấn động địa cầu” kết thúc. Hội nghị Giơ-ne-vơ là một hội nghị quốc
tế, do hoàn cảnh lịch sử lúc đó nên thành phần, thời gian, bước đi của hội nghị
do các nước lớn quyết định. Nhưng về phía Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng
định: “Nếu Chính phủ Pháp đã rút ra được bài học trong cuộc chiến tranh, muốn
đi đến đình chiến ở Việt Nam bằng cách thương lượng thì nhân dân và Chính phủ
Việt Nam sẵn sàng tiếp nhận ý muốn đó…Cơ sở của việc đình chiến ở Việt Nam là
Chính phủ Pháp thật thà tôn trọng nền độc lập thật sự của Việt Nam…Việc thương
lượng đình chiến chủ yếu là một việc giữa Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa
với Chính phủ Pháp”
Tham dự đàm phán, đoàn Việt Nam do Phó
Thủ tướng kiêm quyền Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Văn Đồng dẫn đầu, đoàn của
Pháp do Bộ trưởng Ngoại giao Bi-đôn dẫn đầu. Việt Nam lần đầu tiên tham dự một
đấu trường quốc tế lớn với tư thế của người chiến thắng. Điều đó tạo điều kiện
cho Việt Nam thể hiện tiếng nói chính nghĩa của mình và nâng cao vị thế của
Việt Nam trên trường quốc tế. Đặt trên bàn hội nghị để đàm phán gồm 8 điểm về
giải pháp toàn diện cho vấn đề Đông Dương. Trong đó nhấn mạnh 2 vấn đề quân sự
và chính trị cho 3 nước Việt Nam, Lào, Campuchia. Chiến thắng Điện Biên Phủ có
tác động quyết định đến việc đánh bại dã tâm và chính sách xâm lược của thực
dân Pháp, buộc Pháp phải công nhận các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam, Lào,
Campuchia, chấp nhận kết thúc chiến tranh, rút hết quân viễn chinh về nước để
nhân dân 3 nước tự quyết định vận mệnh của mình.
Hiệp định Giơ-ne-vơ là sự xác nhận
trên phạm vi quốc tế sự thất bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược của thực
dân Pháp, công nhận độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Thành
quả quan trọng nhất của Hội nghị Giơ-ne-vơ chính là giá trị pháp lý quốc tế đảm
bảo cho sự thực hiện mục tiêu cao cả thiêng liêng của dân tộc ta là thống nhất
đất nước, non sông thu về một mối. Ở khía cạnh ngoại giao vào thời điểm bấy
giờ, đây là một thành quả đem lại thế và lực mới cho nước ta trên trường quốc
tế.
Hiệp định Giơ-ne-vơ mở ra thời kỳ mới
cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta. Tranh thủ điều kiện hòa bình, Việt Nam tiến
hành khôi phục và phát triển kinh tế ở miền Bắc, chuẩn bị hậu thuẫn cho cuộc
đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước sau này. Hội nghị Giơ-ne-vơ
cũng đã đem lại những bài học quý giá cho cách mạng Việt Nam. Đó là bài học về
kết hợp giữa đấu tranh quân sự với đấu tranh ngoại giao. Cần tạo cục diện đánh
- đàm mà trước tiên là từ thắng lợi ở chiến trường, nhưng ngoại giao cũng rất quan
trọng làm cho thế giới thấy rõ cuộc chiến tranh chính nghĩa của nhân dân ta để
tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế, tác động vào nội bộ đối phương nhằm kiềm chế
kẻ thù và tạo áp lực kéo địch xuống thang. Trong đấu tranh ngoại giao cần thiết
phải nắm chắc được tương quan lực lượng, sự tính toán của các nước lớn để đánh
giá đúng tình hình, từ đó đặt ra được lộ trình đấu tranh để thắng từng bước,
đánh đổ từng bộ phận, tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn. Bài học tổng quát
nhất là luôn kiên trì tinh thần độc lập tự chủ, không bị chi phối trước bất cứ
thế lực nào.
Ngày nay, trong một thế giới tương đối
hoà bình, ổn định nhưng cũng đầy thách thức, chung ta cần hết sức cảnh giác,
tỉnh táo trong quan hệ quốc tế, phải luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên
trên hết, trước hết. Bất kỳ lúc nào thì vấn đề độc lập tự chủ, bảo vệ nền độc
lập dân tộc, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ đối với chúng ta cũng là cao cả và
thiêng liêng nhất, không thể nhân nhượng.
VĂN MINH
